Sức khỏe

Cảm giác khi mất đi người thân ở trẻ

Cảm giác khi mất đi người thân là một trong những nỗi đau lớn nhất có thể xảy ra với một đứa trẻ. Bé sẽ có cảm giác mất người thân không chỉ khi cha mẹ mất đi mà ngay cả khi họ mắc bệnh mãn tính hoặc bệnh nặng, hoặc khi cha mẹ ly dị (dù rằng ngay cả khi trẻ vẫn liên lạc với cả cha và mẹ).

Cảm giác khi mất đi người thân ở trẻ – Nỗi đau mất mẹ!

Mấy hôm nay Xíu cứ ôm búp bê ra cửa ngồi đợi mẹ về. Mẹ nói mẹ đi làm rồi chiều mẹ về với Xíu mà đợi mãi chẳng thấy mẹ đâu cả. Mấy lần Xíu vừa khóc oà vừa lăn lộn, bảo ba đi đón mẹ về mà ba cứ im lặng. Ba không đón mẹ, ba không thương mẹ, ba cũng không thương Xíu nữa. Xíu buồn quá!

Từ hôm mẹ vắng nhà, bà ngoại chuyển sang ở cùng Xíu, cho Xíu ăn, tắm cho Xíu và dỗ Xíu ngủ. Những việc này trước đây mẹ vẫn thường làm. Mỗi khi bà đút là Xíu lại ngậm chặt miệng lại không chịu ăn. Bà dỗ dành Xíu cũng chẳng chịu ngủ mà cứ khóc cho đến khi lả người đi. Xíu muốn mẹ, Xíu muốn mẹ dỗ Xíu ngủ cơ. Mẹ ơi, mẹ đâu rồi?

Hôm trước ba ôm Xíu hỏi Xíu có nhớ mẹ không? Dĩ nhiên là Xíu nhớ mẹ rồi, rất nhiều nữa là đằng khác. Ba nói mẹ ở trên trời, Xíu không nhìn thấy mẹ được nhưng mẹ vẫn nhìn thấy Xíu, nếu Xíu không ngoan thì mẹ sẽ rất buồn lòng. Tại sao mẹ lại ở trên trời? Sao mẹ không về với ba con Xíu, với bà ngoại? Mẹ cũng không thương Xíu nữa sao?…

Xíu không muốn nói chuyện với ai nữa cả. Suốt cả ngày Xíu cũng không nói không cười. Đến bữa ăn Xíu cứ cầm thìa dầm dầm cho đến khi thức ăn nát bấy cả ra. Nhưng Xíu cũng nghĩ về những điều ba nói rằng mẹ biết Xíu không ngoan như thế này thì mẹ sẽ không vui, ba cũng không vui, ai cũng đều không vui hết. Vậy nếu Xíu ngoan mẹ có về với Xíu không nhỉ?

Dạo này ba quan tâm tới Xíu nhiều hơn, không về muộn như trước nữa. Ba nói ba biết Xíu buồn lắm và ba cũng buồn cũng nhớ mẹ như Xíu vậy, rồi ba ôm Xíu thật chặt. Cuối tuần ba thường đưa Xíu đi chơi công viên, cả đi chợ để mua hoa cho mẹ nữa. Có lần khi thay hoa trên chỗ đặt ảnh của mẹ, ba chỉ cho Xíu những bông hoa héo úa rồi giải thích rằng việc sinh ra và chết đi là một điều tự nhiên cũng giống như bông hoa này héo đi nhưng sẽ có nhiều hoa khác mọc lên vậy.

Xíu không hiểu rõ lắm nhưng Xíu cũng thấy nguôi nguôi, không còn quá dữ dội như những ngày đầu vắng mẹ nữa. Mỗi lần nhớ mẹ Xíu lại ôm em búp bê vào lòng dỗ dành giống như lúc mẹ dỗ Xíu “Ngoan, ngoan, có mẹ ở đây rồi!”

Cảm giác khi mất đi người thân ở trẻ

Cảm giác khi mất đi người thân ở trẻ em

Tìm hiểu thêm về những loại phản ứng đau buồn của trẻ

Phản ứng và cách biểu hiện đau buồn đều biểu hiện ở các mức độ khác nhau tùy theo mức độ trưởng thành và độ tuổi của trẻ. Ở một đứa trẻ trưởng thành, trẻ sẽ nhìn nhận lại sự mất mát, suy nghĩ về chúng trong ở một mức độ hiểu biết mới. Trẻ thỉnh thoảng có thể ủ rũ, buồn vu vơ. Có thể lúc đó trẻ đang nghĩ về một người yêu thương đã khuất.

Nếu trẻ bị mất cha mẹ
Đối với trẻ nhỏ, mất cha mẹ là một cuộc khủng hoảng thật sự, không thể chấp nhận. Trẻ dưới năm tuổi không thể hiểu được sự ra đi vĩnh viễn – cái chết. Do đó, giai đoạn đầu tiên của phản ứng đau buồn thường là một thời kỳ phản kháng và hy vọng rằng cha mẹ đã mất sẽ trở lại.

Nhiều trẻ ảo tưởng điều này xảy ra, tưởng tượng sự hiện diện cha mẹ đã khuất trong những tình huống hay nơi chốn quen thuộc. Một khi trẻ bắt đầu nhận ra rằng cha mẹ của mình đã thực sự ra đi mãi mãi, chúng bắt đầu tuyệt vọng – Biểu hiện tuyệt vọng sẽ được trẻ thể hiện khác nhau qua từng độ tuổi:

  • Ở trẻ sơ sinh do khả năng giao tiếp bị hạn chế, trẻ thường bày tỏ suy nghĩ của mình bằng cách khóc, biếng ăn, và rất khó dỗ dành.
  • Còn đối với trẻ chập chững biết đi sẽ khóc, dễ dàng bị kích động và bất hợp tác, và có thể có những hành vi ứng xử như em bé.
  • Trẻ lớn hơn có thể thu mình lại.
  • Trẻ trước tuổi đi học có thể đôi khi nhìn xa xăm, ít sáng tạo và vui chơi kém nhiệt tình trong giai đoạn này. Các thành viên trong gia đình càng đau khổ về sự mất mát của cha mẹ bé thì bé có thể sẽ càng cảm thấy tuyệt vọng cực độ.

Nếu trẻ bị mất anh chị em

Cảm giác khi mất đi người thân, ở đây là anh chị em cũng là một trải nghiệm khủng khiếp đối với trẻ. Mặc dù có thể không ảnh hưởng sâu sắc như mất cha mẹ, nhưng mất anh chị em có thể phức tạp hơn vì nhiều trẻ, ngay cả những trẻ đủ lớn để hiểu anh chị em của họ qua đời như thế nào vẫn có thể cảm thấy là chúng có lỗi. Những cảm xúc này có thể tăng lên nếu cha mẹ trở nên thu mình hay tức giận làm vô tình xa cách với trẻ hơn.

Đồng thời, trẻ thường chứng kiến một cách vô vọng khi cha mẹ trải qua sự đau buồn về mất mát của anh hoặc chị trẻ. Trẻ tự hỏi nỗi đau này chúng trẻ cũng sẽ phải trải qua nếu chẳng may cha mẹ mất đi.




  1. Children’s grief responses. Đọc thêm tại: <http://www.childgrief.org/howtohelp.htm>. [Ngày 09 tháng 11 năm 2014]
  2. Bereavement reactions by age group. ĐỌc thêm tại: <http://www.kidshealth.org.nz/bereavement-reactions-age-group>. [Ngày 09 tháng 11 năm 2014]
  3. Shelov, SP & Altmannn TR, (eds) 2014, Caring for your baby and young child Birth to Age 5, 6th edn, Bantam books, USA. Page 582.
Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *